Strona główna | Historia biżuterii | Historia obrączki | Mężczyzna | Srebro | Bursztyn | Diament | Magia kamieni  Pierścień Atlantów | Pielęgnacja | Jubilerstwo | Książki | Sklep    Chociaż nie da się określić dokładnie, kto, kiedy i gdzie zaczął stosować kosmetyki, to wiadomo, że wpisały się nieodłącznie w historię rozwoju ludzkości. Obecnie są produktem jednej z najdynamiczniej rozwijających się gałęzi przemysłu. Jeszcze w czasach prehistorycznych człowiek stosował pewne zabiegi, które można uznać za początki używania kosmetyków. W wielu sytuacjach, takich jak polowanie, walka, ważne uroczystości plemienne, malowano ciało, a w szczególności twarz. Funkcja tych ozdób zależała od okoliczności: miała m.in. zamaskować skradającego się myśliwego, odstraszyć wroga lub nadać człowiekowi atrakcyjniejszy wygląd. Prymitywne plemiona drogą prób i błędów doszły do wniosku, że nacieranie ciała wonnymi kwiatami lub liśćmi może likwidować nieprzyjemne zapachy, a używając niektórych soków roślinnych łagodzi skutki otarć i skaleczeń. W świecie starożytnym kosmetyków używano powszechnie. Badania archeologiczne wykazały, że zabiegi upiększające znane były w starożytnym Egipcie, Rzymie i Grecji. W kulturach tych stosowano szminki, wyciągi ziołowe, olejki zapachowe, a nawet depilatory. Różne źródła pozwalają stwierdzić, że kosmetyki stosowane były także w późniejszych okresach historycznych. Ich prawdziwie dynamiczny rozwój obserwuje się jednak dopiero w XX stuleciu, a szczególnie w jego drugiej połowie. Wiąże się to z jednej strony z rozwojem chemii i przemysłu chemicznego, z drugiej zaś z coraz większą wiedzą z dziedziny anatomii i fizjologii. Nowoczesna chemia potrafi zaprojektować i wytworzyć ogromną liczbę produktów znajdujących zastosowanie przy wyrobie kosmetyków. Nauki medyczne (anatomia, fizjologia, dermatologia) uczą, w jaki sposób bez skutków ubocznych dla organizmu należy je stosować. Oprócz racji medyczno - chemicznych uwzględnia się jeszcze czynnik społeczny. Poprawa warunków życia i wzrost zamożności w krajach rozwiniętych wzmagają pęd do coraz zdrowszego i ładniejszego wyglądu, co powoduje także powiększenie kręgu użytkowników kosmetyków. Pierwszą grupę stanowią kosmetyki upiększające, stosowane w celu poprawienia wyglądu ciała (kosmetyka) i zapobiegania wadom urody, ewentualnie leczenia jej defektów (kosmetologia). Kosmetyki upiększające są naturalnymi lub syntetycznymi substancjami, które zmieniają wygląd użytkownika, nie powodując jednocześnie istotnych zmian w procesach fizjologicznych powłoki ciała. Do tej grupy kosmetyków należą szminki do warg, róże do policzków, cienie do powiek, farby oraz lakiery do włosów, lakiery do paznokci i tusze do rzęs. Kosmetyki upiększające to funkcjonalny odpowiednik kosmetyków stosowanych przez plemiona pierwotne, tyle tylko, że kiedyś do tego celu używano naturalnych glinek i węgla drzewnego, a dzisiaj - wysublimowanych i drogich wytworów syntetycznych. Kiedyś malowali się wojownicy, dzisiaj (przynajmniej w europejskim kręgu kulturowym) przede wszystkim kobiety, choć i tu zachodzi przemiana obyczajowa. Coraz częściej po kosmetyki upiększające sięgają panowie. Zdecydowana większość tego rodzaju preparatów służy do upiększania twarzy. Pudry kosmetyczne (dokładnie rozdrobnione proszki o odpowiednim składzie) stosuje się do poprawiania wyglądu skóry twarzy, poprzez zmatowienie jej i odpowiednie zabarwienie. Dobry puder maskuje także drobne defekty i pochłania w pewnym stopniu wydzieliny gruczołów potowych i łojowych. Szminki, kredki do warg oraz błyszczyki stosuje się głównie do podkreślenia ust i nadania kobiecie atrakcyjnego wyglądu. Szminki oprócz swojej zasadniczej funkcji mogą spełniać także zadania dodatkowe, np. chronić wargi przed niekorzystnym działaniem czynników atmosferycznych. Szczególnie często kosmetyki upiększające są stosowane w okolicach oczu. Efektowne i ciekawie zastosowane cienie do powiek, ołówki do brwi oraz tusze do rzęs potrafią w dużym stopniu zmienić wygląd twarzy. Środki zapobiegające niekorzystnym zmianom to kosmetyki zachowawcze, stanowiące drugą grupę tych specyfików. Łagodzą one niepożądane procesy fizjologiczne, spowodowane przez czynniki zewnętrzne (głównie atmosferyczne), oraz starzenie się. Do tej grupy kosmetyków należą przede wszystkim kremy, różne płyny i żele. Główne zadanie tego typu preparatów to przywrócenie zachwianej równowagi wodno - tłuszczowej w naskórku. Szczególną formą kosmetyków zachowawczych są maseczki. Służą one do przeprowadzenia doraźnych zabiegów kosmetycznych na skórze twarzy. Po nałożeniu maseczki w postaci gęstej papki preparat zastyga, a następnie oczyszcza i wygładza skórę. W skład maseczek mogą wchodzić substancje odżywcze, stymulujące, a nawet lecznicze. Do ważnych kosmetyków działających zapobiegawczo zalicza się też preparaty do opalania. Promieniowanie słoneczne bowiem, działając dobroczynnie w sferze zdrowia fizycznego oraz psychicznego, wywiera równocześnie szkodliwe efekty w głębszych warstwach naskórka, mogące nawet doprowadzić do zmian nowotworowych. Dlatego też w skład kosmetyków stosowanych powszechnie podczas opalania i podczas górskich wędrówek wchodzą substancje ochronne zwane filtrami słonecznymi. Są nimi najczęściej pochodne aromatycznych kwasów karboksylowych. Trzecią grupę stanowią kosmetyki lecznicze, różniące się od poprzednich grup tym, że w jej skład wchodzą substancje lecznicze, zdolne do łagodzenia lub usuwania zmian wywołanych czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub mikrobilogicznymi. Zakres zmian skórnych, którymi powszechnie zajmuje się kosmetyka lekarska, jest dość szeroki. Mogą to być zmiany barwnikowe, uszkodzenia wywołane działaniem niskiej lub wysokiej temperaury, zaburzenia wydzielania potu i choroby łojotokowe skóry. Jednymi z najpopularniejszych kosmetyków tej grupy są toniki i kremy przeciwtrądzikowe. Schorzenie to występuje najczęściej w wieku pokwitania jako tzw. trądzik młodzieńczy, zarówno u chłopców, jak i u dziewcząt. Ta przykra dolegliwość sprawia sporo kłopotów młodym ludziom. Kosmetyki lecznicze zwalczające trądzik są szeroko reklamowane w środkach masowego przekazu i chętnie kupowane przez młodzież. Kosmetyki lecznicze, w odróżnieniu od pozostałych, zawierają środki farmakologiczne posiadające niekiedy silne działanie, dlatego też należy zachować ostrożność przy ich stosowaniu, a najlepiej skonsultować się z dermatologiem. Niektórzy do wymienionych trzech grup kosmetyków dołączają czwartą, czyli środki higieny osobistej. Produkty, takie jak: mydła, pasty do zębów, sole i płyny do kąpieli, dezodoranty, pianki do golenia, są sprzedawane w ogromnych ilościach we wszystkich krajach rozwiniętych. Bez względu na to, do której grupy należą kosmetyki, do ich produkcji używa się wielu takich samych substancji. Spośród surowców mających zastosowanie w kosmetyce bardzo rozpowszechnione są tłuszcze. Dawniej używano głównie naturalnych tłuszczów zwierzęcych i roślinnych (smalec, łój, oleje) jako substancji łatwo dostępnych. Miały one jednak zasadniczą wadę - szybko ulegały jełczeniu, wskutek czego powstawały szkodliwe pochodne organiczne (nadtlenki, aldehydy, kwasy karboksylowe). Dlatego też zaczęto zastępować je produktami destylacji ropy naftowej, takimi jak wazelina i parafina. Ważnymi substancjami lipidowymi są także woski naturalne i syntetyczne oraz fosfolipidy. Z wosków naturalnych najczęściej wykorzystuje się wosk pszczeli, wosk karnauba z liści palmy brazylijskiej, olbrot - subsancję wytwarzaną przez kaszalota i lanolinę otrzymywaną z zanieczyszczeń surowej wełny owczej. Fosfolipidem o największym znaczeniu w kosmetyce jest lecytyna, której duże ilości znajdują się w żółtku jaja. W kosmetykach powszechne zastosowanie znajdują też przeciwutleniacze, emulgatory, środki konserwujące oraz naturalne olejki eteryczne. Nie wszystkie substancje mogą być stosowane do produkcji kosmetyków. Nie wolno na przykład używać do wyrobu szminek cynobru (siarczek rtęci), mimo że związek ten stosowały jako szminkę bogate kobiety w starożytnym Rzymie. Jest to jednak substancja trująca. Takich przykładów można znaleźć więcej. Dlatego też w wypadku produkcji kosmetyków przeznaczonych do powszechnego użytku należy uzyskać odpowiedni atest. W Polsce wydawaniem pozwoleń zajmuje się Państwowy Zakład Higieny w Warszawie. Wyjątkiem są farby, preparaty do rozjaśniania włosów i depilatory. Ich producenci muszą uzyskać atest Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej.                                                                  Copyright © 2004- Mona. Wszelkie prawa zastrzeżone.